HTM, HTML, ASP ve PHP Nedir? Web Geliştirme Rehberi
Günümüzde internetin temelini oluşturan web siteleri, farklı programlama ve işaretleme dilleri sayesinde çalışır. Web geliştiriciler tarafından yaygın olarak kullanılan HTM, HTML, ASP ve PHP, sitelerin yapısını, tasarımını ve işlevselliğini belirler. Bu makalede bu dillerin ne olduğunu, kullanım alanlarını ve farklarını detaylı bir şekilde ele alacağız.
1. HTM ve HTML Nedir?
HTML (HyperText Markup Language), web sayfalarının temel yapı taşlarından biridir. Web sayfalarının içeriğini, metinleri, başlıkları, paragrafları, görselleri ve bağlantıları tanımlamak için kullanılır.
HTM, HTML’in eski ve kısa dosya uzantısıdır. Özellikle eski Windows sistemlerinde HTML dosyaları .htm olarak kaydedilirdi. Modern kullanımda .html daha yaygındır ve her iki uzantı da aynı işlevi görür.
HTML’in Özellikleri:
- Sayfa içeriğini yapılandırır.
- Tarayıcılar tarafından yorumlanır.
- Statik web sayfaları oluşturur.
- CSS ve JavaScript ile birlikte kullanılarak sayfa tasarımı ve interaktivite eklenir.
2. ASP Nedir?
ASP (Active Server Pages), Microsoft tarafından geliştirilmiş bir sunucu tarafı betik dilidir. ASP, dinamik web sayfaları oluşturmak için kullanılır. Yani sunucuda çalışır ve kullanıcının tarayıcısına HTML olarak sonuç gönderir.
ASP’in Temel Özellikleri:
- Sunucu tarafında çalışır.
- Veri tabanlarıyla kolayca entegre olur (örn. SQL Server).
- Dinamik içerik üretir.
.aspuzantılı dosyalar kullanılır.
ASP, günümüzde ASP.NET framework ile daha modern ve güvenli bir yapıya kavuşmuştur. ASP.NET, C# veya VB.NET ile yazılabilir ve büyük ölçekli web uygulamalarında tercih edilir.
3. PHP Nedir?
PHP (Hypertext Preprocessor), açık kaynaklı bir sunucu tarafı betik dilidir. Dinamik web siteleri ve web uygulamaları geliştirmek için yaygın olarak kullanılır. WordPress, Drupal ve Joomla gibi CMS sistemlerinin temelinde PHP bulunur.
PHP’nin Temel Özellikleri:
- Sunucuda çalışır ve HTML üretir.
- Veri tabanı ile etkileşim kurabilir (MySQL, PostgreSQL, Oracle).
- Açık kaynaklıdır ve ücretsizdir.
- Form işleme, kullanıcı doğrulama ve içerik yönetimi gibi işlemleri kolaylaştırır.
PHP dosyaları .php uzantısı ile kaydedilir ve web sunucusunda çalıştırılır.
4. HTM, HTML, ASP ve PHP Arasındaki Farklar
| Özellik | HTM / HTML | ASP | PHP |
|---|---|---|---|
| Tür | İşaretleme dili | Sunucu tarafı betik dili | Sunucu tarafı betik dili |
| Çalışma Yeri | Tarayıcı | Sunucu | Sunucu |
| Dinamik İçerik | Hayır | Evet | Evet |
| Dosya Uzantısı | .htm / .html | .asp | .php |
| Veri Tabanı Bağlantısı | Hayır | Evet | Evet |
| Popüler Kullanım | Statik sayfalar | Microsoft tabanlı siteler | CMS, WordPress, web uygulamaları |
5. Kullanım Alanları
- HTML/HTM: Basit web sayfaları, e-posta şablonları, statik içerik.
- ASP/ASP.NET: Kurumsal siteler, banka ve kurumsal web uygulamaları, Microsoft teknolojilerine dayalı projeler.
- PHP: Bloglar, e-ticaret siteleri, içerik yönetim sistemleri, kullanıcı yönetimi ve forumlar.
6. Web Geliştirmede Öneriler
- Statik içerik için HTML/HTM yeterlidir.
- Dinamik içerik ve veri tabanı kullanımı için ASP veya PHP tercih edilmelidir.
- Günümüzde açık kaynak ve geniş topluluk desteği nedeniyle PHP yaygın olarak kullanılır.
- ASP.NET, Microsoft ekosisteminde büyük projeler için idealdir.
Sonuç
HTM, HTML, ASP ve PHP, web sitelerinin yapısal ve işlevsel olarak farklı ihtiyaçlarını karşılayan temel diller olarak öne çıkar. HTML/HTM, sayfanın iskeletini oluştururken, ASP ve PHP dinamik içerik ve veri tabanı işlemlerini sağlar. Web geliştiriciler, projeye ve hedef kitleye göre bu dilleri seçerek modern ve işlevsel web siteleri oluşturabilirler.
