Deniz Güvenliği Teknede Başlar

Denizcilik, özgürlük hissini yaşatan en keyifli aktivitelerden biri olsa da aynı zamanda ciddi sorumluluk gerektiren bir uğraştır. İster amatör denizci olun ister profesyonel kaptan, denize çıkmadan önce teknenizin teknik donanımı, güvenlik ekipmanları, seyir cihazları ve resmi evraklarının eksiksiz olması hem can güvenliği hem de yasal yükümlülükler açısından büyük önem taşır.

Özellikle Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından gerçekleştirilen denetimlerde eksik ekipman veya belge bulunması idari para cezalarına, seyrin durdurulmasına ve bazı durumlarda teknenin bağlanmasına kadar giden yaptırımlara neden olabilir.

Bu rehberde teknelerde bulunması gereken tüm ekipmanları, hangi amaçla kullanıldıklarını, hangi teknelerde zorunlu olduklarını ve denizcilerin dikkat etmesi gereken önemli ayrıntıları kapsamlı şekilde ele alıyoruz.

Teknelerde Bulunması Gereken Demirbaşlar Nelerdir?

Demirbaşlar, teknenin sürekli üzerinde bulunması gereken temel ekipmanlardır. Bunlar güvenlik ekipmanlarından farklı olarak teknenin günlük kullanımını sağlayan temel donanımlardır.

Demir Takımı

Her teknede uygun ağırlıkta bir çapa bulunmalıdır.

Demir takımının içerisinde;

• Ana çapa
• Zincir
• Demir halatı
• Kilit mapaları
• Fırdöndü
• Yedek halat

bulunmalıdır.

Tekne boyuna göre uygun ağırlıkta çapa seçilmelidir.

Bağlama Halatları

Teknede en az dört adet kaliteli bağlama halatı bulunmalıdır.

Tercihen;

• Baş halatı
• Kıç halatı
• Spring halatları
• Yedek bağlama halatı

hazır bulundurulmalıdır.

Usturmaçalar

Limanlarda teknenin zarar görmesini önleyen usturmaçalar yeterli sayıda olmalıdır.

Genellikle;

• 4-8 adet silindir usturmaça
• 2 adet küre usturmaça

önerilir.

Tekne Kancası (Boat Hook)

Yanaşma sırasında veya suya düşen ekipmanları almak için kullanılır.

Sintine Pompası

Teknede biriken suyun tahliyesini sağlar.

Tercihen;

• Otomatik sintine pompası
• Manuel sintine pompası

birlikte kullanılmalıdır.

Teknelerde Bulunması Gereken Güvenlik Ekipmanları

Denizde meydana gelen kazaların büyük bölümü yeterli güvenlik ekipmanı bulunmaması nedeniyle ölümle sonuçlanmaktadır.

Can Yeleği

En temel güvenlik ekipmanıdır.

Her kişi için;

• Onaylı
• Doğru beden
• Kolay ulaşılabilir

can yeleği bulunmalıdır.

Çocuklar için ayrıca çocuk can yeleği zorunludur.

Can Simidi

En az bir adet bulunmalıdır.

Tercihen;

• Işıklı
• Halatlı

olmalıdır.

Yangın Söndürücü

Motorlu teknelerde zorunludur.

Yangın söndürücünün;

• Basıncı kontrol edilmiş
• Son kullanma tarihi geçmemiş
• Kolay ulaşılabilir

olması gerekir.

İlk Yardım Çantası

Deniz şartlarına uygun hazırlanmış olmalıdır.

İçerisinde;

• Steril gazlı bez
• Bandaj
• Turnike
• Antiseptik
• Makas
• Eldiven
• Yanık örtüsü
• Ağrı kesici
• Acil durum battaniyesi

bulunmalıdır.

El Feneri

Su geçirmez özellikte olmalıdır.

Yedek piliyle birlikte muhafaza edilmelidir.

İşaret Fişekleri

Acil durumlarda kullanılır.

Bulunması önerilenler;

• Kırmızı paraşüt fişeği
• El maytabı
• Turuncu duman kandili

Son kullanma tarihleri düzenli kontrol edilmelidir.

Düdük

Can yeleğine bağlı olması tavsiye edilir.

Acil Durum Aynası

Özellikle açık deniz seyirlerinde hayat kurtarıcı olabilir.

Kurtarma Halatı

Denize düşen kişiyi kurtarmak için kullanılır.

Balta

Yangın veya sıkışma durumlarında kullanılabilir.

Acil Kesme Bıçağı

Halat kesmek veya acil tahliye amacıyla bulundurulmalıdır.

Seyir Güvenliği İçin Bulunması Gereken Cihazlar

Modern teknelerde elektronik seyir cihazları güvenliği büyük ölçüde artırmaktadır.

Pusula

Elektrik kesilse bile çalıştığından en güvenilir seyir aracıdır.

GPS

Anlık konum belirlemek için kullanılır.

Harita Plotter

Elektronik deniz haritaları üzerinde rota oluşturmayı sağlar.

Deniz Haritaları

Elektronik sistem arızalanabileceği için güncel basılı haritaların da bulundurulması önerilir.

Derinlik Göstergesi (Echosounder)

Sığ sularda karaya oturma riskini azaltır.

Radar

Sisli ve gece seyirlerinde büyük avantaj sağlar.

AIS Sistemi

Yakındaki gemilerin;

• Konumu
• Rotası
• Hızı

görülebilir.

VHF Deniz Telsizi

Denizde en önemli haberleşme cihazıdır.

Kanal 16 sürekli dinlenmelidir.

EPIRB

Acil durum sinyali gönderir.

Özellikle açık deniz seyirlerinde tavsiye edilir.

SART

Arama kurtarma çalışmalarında yer tespiti sağlar.

El Tipi GPS

Ana sistem arızalanırsa yedek olarak kullanılmalıdır.

El Tipi VHF

Yedek haberleşme cihazıdır.

Motor ve Makine Dairesinde Bulunması Gereken Ekipmanlar

Motor güvenliği ihmal edilmemelidir.

Bulundurulması tavsiye edilir:

• Motor yağı
• Şanzıman yağı
• Hidrolik yağı
• Yedek yakıt filtresi
• Yağ filtresi
• V kayışı
• Sigorta seti
• Ampul seti
• Takım çantası
• Pense
• Tornavida seti
• İngiliz anahtarı
• Lokma takımı
• İzole bant
• Kablo bağı
• Elektrik kablosu
• Akü takviye kablosu
• Yedek pervane
• Pervane pimi
• Yakıt hortumu
• Hortum kelepçesi

Seyir Öncesi Kontrol Listesi

Denize açılmadan önce şu kontroller mutlaka yapılmalıdır:

• Yakıt seviyesi
• Motor yağı
• Soğutma suyu
• Akü voltajı
• Sintine kontrolü
• Yangın tüpü
• Can yelekleri
• VHF kontrolü
• Hava durumu
• Rota planı
• Demir takımı
• Bağlama halatları
• Hava tahmini
• GPS
• Radar
• Seyir fenerleri

Sahil Güvenlik Denetimlerinde İstenen Belgeler

Denetim sırasında aşağıdaki belgelerin güncel ve ibraz edilebilir durumda olması gerekir. Gereklilikler teknenin kullanım amacı (özel, ticari vb.), boyu ve donanımına göre değişebilir.

Tekneye Ait Belgeler

• Bağlama Kütüğü Ruhsatnamesi veya Gemi Sicil Belgesi
• Tekneye ait kayıt belgeleri
• Zorunlu mali sorumluluk sigortası (gerektiği durumlarda)
• Geçerli muayene ve uygunluk belgeleri (gerektiğinde)

Kaptana Ait Belgeler

• Amatör Denizci Belgesi (ADB) veya gerekli diğer yeterlilik belgeleri
• Kimlik belgesi

Telsiz ile İlgili Belgeler

VHF deniz telsizi bulunan teknelerde, mevzuat kapsamında gerekli telsiz ruhsatı ve kullanım yetki belgelerinin bulundurulması gerekebilir.

Ticari Teknelerde Ek Belgeler

• Personel yeterlilik belgeleri
• Yolcu listeleri (gerektiğinde)
• Ticari faaliyet izin belgeleri
• Sigorta evrakları
• Denize elverişlilik ile ilgili belgeler

Denizde Güvenliği Artıran Tavsiyeler

• Seyre çıkmadan önce hava tahminlerini kontrol edin.
• Yakıtınızın en az üçte birini dönüş için ayırın.
• Tek başınıza uzun seyirlere çıkmamaya özen gösterin.
• Ailenize veya marinaya rota planınızı bildirin.
• Elektronik cihazlara güvenmekle birlikte pusula ve basılı harita gibi yedek yöntemleri de hazır bulundurun.
• Güvenlik ekipmanlarının son kullanma tarihlerini düzenli olarak kontrol edin.
• Akü, sintine pompası ve yangın söndürücülerin periyodik bakımlarını aksatmayın.
• Mürettebata acil durum prosedürlerini ve can yeleklerinin kullanımını gösterin.

Sonuç

Teknelerde bulunması gereken demirbaşlar, güvenlik ekipmanları, seyir cihazları ve resmi belgeler yalnızca yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda denizde can ve mal güvenliğinin temelini oluşturur. Düzenli bakım yapılan, eksiksiz donatılmış ve belgeleri güncel olan bir tekne; olası acil durumlarda büyük avantaj sağlar ve denizde güvenle seyir yapmanıza yardımcı olur. Her seyir öncesinde kapsamlı bir kontrol listesi uygulamak, küçük ihmallerin büyük kazalara dönüşmesini önlemenin en etkili yoludur.